محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1475

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

[ سنهء 1220 هجرى - سنهء 1805 مسيحى ] آسيا ( ايران ) - در اين سال نوروز خان قاجار عز الدين لو كه به تدمير محمّد خان افغان ولد اعظم خان به بم و نرماشير رفت بعد از رسيدن به آن حدود به دفع محمد خان مبادرت نمود . محمد خان بم را رها كرده به نرماشير رفت ، عساكر منصوره در اينجا او را محاصره كردند ، محمّد خان ناچار به مجادله پرداخته در اثناى جنگ دو زخم به او زدند ، چون بيش از اين مقاومت نمىتوانست كرد به سيستان و بلوچستان گريخت و آنچه در تحت حكمرانى او بود ضميمهء كرمان شد - هم در اين سال حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد دولت عليّه عبّاس ميرزا با ميرزا بزرگ قايم مقام متوجّه آذربايجان گرديدند و موكب همايون خاقان كشورستان فتحعلى شاه تشريف‌فرماى چمن سلطانيه گرديد و اسمعيل خان دامغانى با جمعى سوار به ركاب شاهزاده جلالت‌آثار پيوست و نواب شاهزاده على خان ظل السلطان كه برادر كهتر صلبى و بطنى حضرت مستطاب نايب السلطنه بود در زنجان توقّف نمود و حضرت معظّم در منزل ميانج مهديقلى خان و اسمعيل خان قاجار را به ايروان مأمور كردند و اسمعيل خان شامبياتى قاجار حاكم خوى را نيز به همراهى او فرمان دادند . در پنجشنبه شانزدهم ربيع الاول موكب خاقانى از چمن سلطانيه حركت كرده به چمن اوجان نزول اجلال فرمود . ابراهيم خليل خان جوانشير از توجّه عساكر منصوره به اين حدود وحشت نموده جعفر قلى خان نبيرهء خود را نزد سيسيانف سردار روس كه در گنجه بود فرستاد و استمداد نمود . سيسيانف محمّد حسن خان ابن ابراهيم خليل خان را كه پدر جعفر قلى خان مذكور بود با جمعى از سواران قراباغ و سيصد نفر سرباز روس به محافظت پل خداآفرين فرستاد كه راه عبور لشكر منصور را مسدود نمايند . از اين طرف اسمعيل خان دامغانى به دفع اين جماعت مأمور گشته بعد از كشش و كوشش سواران قراباغى و پياده‌هاى روسى مغلوب شده محمد حسن خان به جنگل فرار كرد و قبل از آنكه بر او دست يابند خود را به قلعهء شوشى رسانيد . پس از آن موكب خاقانى از چمن اوجان انتهاض فرموده از رود ارس عبور كردند و در منزل معروف به تخت طاوس كه در هشت فرسنگى شوشى